آموزش
پلار

آموزش

ریتم طبیعی قلب

ریتم سینوسی یا ریتم طبیعی قلب در پزشکی به ریتم نرمال تپیدن قلب گفته می‌شود که بر روی الکتروکاردیوگرام به صورت مجموعی منظم از موج و اینتروال است. در حالت طبیعی ریتم قلب از گره سینوسی یا گره پیشاهنگ (S.A.N)در دهلیز آغاز شده و پس از انتقال به گره دهلیزی-بطنی (A.V.N) در بطنها منتشر می‌شود. به‌غیر از گره سینوسی (با ریتم متوسط۷۰ پالس دقیقه) در قلب، سلولهای گره دهلیزی-بطنی (میانگین۵۰ پالس دقیقه) و همچنین سلول‌های پورکینژ (حدود۳۰ پالس دقیقه) دارای توانایی ایجاد پالس و ضربان هستند و چون در حالت طبیعی ایجاد و تولید ضربان به عهده گره سینوسی می‌باشد به همین نام نیز (ریتم سینوسی) شناخته می‌شود چراکه در صورت از کار افتادن این ضربان‌ساز طبیعی و با توجه به پایین بودن فرکانس در دیگر ضربان‌سازهای قلب ریتم پورکینژ نشانه‌ای از کاردیوپاتی محسوب خواهد شد. در نتیجه این نحوه هدایت تحریک الکتریکی، ابتدا دهلیز و با فاصله کمی بطنها منقبض می‌شوند و همچنین ابتدا عضلات دهلیزها شل شده و سپس بطنها شل می‌شوند.

.......................................................................................................................................................................................................................................................................

آریتمی قلبی

آریتمی قلبی به معنی غیرطبیعی بودن ریتم قلب است به‌طور طبیعی ضربان قلب انسان در حالت نرمال بین ۶۰ تا ۱۰۰ پالس است. مگر اینکه تحت تأثیر عوامل خارجی و داخلی باشد. ضربان قلب زیر ۶۰ پالس بطور کلی خطرناک است. البته این ضربان قلب در افراد مسن و ورزشکاران حرفه‌ای شاید طبیعی باشد ولی در افراد عادی بخصوص جوانان خطرناک است و نیاز به بررسی دارد.

.......................................................................................................................................................................................................................................................................

عواملی که باعث ضربان قلب غیرطبیعی زیر ۶۰ می‌شوندفرسودگی بافت قلب به دلیل افزایش سن

عدم تعادل الکترولیت‌ها :

مصرف برخی از گروه‌های مواد مخدرها

مصرف داروهای آرامبخش ضد افسردگی و اضطراب

سوء مصرف الکل

فشار خون بالا

افسردگی

داروی‌ها تنظیم‌کننده فشار خون

کم‌کاری غده تیروئید

اختلالات روان پریشی

ضربان بالای ۱۰۰ نیز مگر در شرایط استرس زا و هیجانی خطرناک است و نیاز به بررسی‌های پزشکی دارد. اگر شما در زمان استراحت و در وضعیت ساکن ضربان قلب بالای ۱۰۰ پالس دارید حتماً به پزشک مراجعه کنید تا بررسی‌های لازم انجام گیرد.

عواملی که باعث ضربان قلب غیرطبیعی بالای ۱۰۰ می‌شوند :

کم خونی (آنمی)

کم‌آبی بدن

عفونت خونی

استرس و اضطراب

قند خون پایین

مصرف نیکوتین و کافئین زیاد

برخی گروه از مواد مخدرها (مانند کوکائین و محرک‌ها)

مصرف داروی‌های ضد آسم

پرکاری تیروئید

ورزش‌های شدید

تاکی کاردی

.......................................................................................................................................................................................................................................................................

فرمولی برای محاسبه حداقل و حداکثر ضربان قلب حین ورزش

ریچارد ویل فیزیولوژیست ورزشی از مرکز تحقیقاتی چاقی مفرط در نیویورک روشی را برای اندازه‌گیری میزان ضربان قلب مناسب به هنگام ورزش تهیه کرده است که به صورت حدودی نشان می‌دهد ضربان قلب ورزشکار باید چقدر باشد.

دکتر ریچارد ویل، فرمولی برای اندازه‌گیری ضربان قلب مناسب به هنگام ورزش تهیه کرده است که به شرح زیر است :

ابتدا با کمک یک ضربان سنج پلار اندازه‌گیری کنید که در یک دقیقه چند بار قلب شما می‌زند. ماکزیمم ضربان قلب خود را با کاهش سن خود از عدد 220 مشخص کنید. سپس ضربان قلب خود در حالت استراحت را که اندازه گرفته بودید از این عدد کم کنید. بهتر است ضربان قلب در حالت استراحت را اول صبح که از خواب بیدار می‌شوید اندازه بگیرید. این عدد را در میزان درصدی از ماکزیمم ضربان قلب که می‌خواهید با آن ورزش کنید، ضرب کنید. معمولا افراد با 60 درصد تا 85 درصد ماکزیمم ضربان قلب ورزش می‌کنند تا بتوانند آمادگی جسمانی خوبی پیدا کنند. سپس دوباره میزان ضربان قلب خود را در حالت استراحت به این عدد اضافه کنید.

برای مثال اگر میزان ضربان قلب در حالت استراحت را برای یک شخص 27 ساله، 70 ضربه در دقیقه در نظر بگیریم باید ضربان قلب مناسب در زمان ورزش را بدین شکل حساب کنیم :

193= 27 – 220

123 = 70 – 193

86 = 70% * 123

156= 70 + 86

البته این فرمول به شکل دیگری نیز در بین کارشناسان پزشکی ورزشی مورد استفاده قرار می‌گیرد. به این ترتیب که پس از کم کردن سن از عدد 220 در مرحله اول برای به دست آوردن بازه حداکثر ضربان قلب، عدد به دست آمده در اعداد 0.8- 0.85 ضرب می‌شود. حد کمینه نیز با ضرب کردن عدد در 0.5 به دست می‌آید. در این صورت این اعداد برای مثال قبل به این شکل خواهند بود.

193=220-27

154.4 = 0.8 * 193

164 = 0.85 * 193 (پس حداکثر ضربان قلب بین 154 تا 164 باید باشد)

96.5 = 0.5 * 193 (حداقل ضربان قلب)

البته روش اول به دلیل درنظر گرفتن بیشتر شرایط ورزشکار دقت بالاتری دارد

در نظر داشته باشید که این عدد کاملا دقیق نیست و حدودی است. ضمنا ورزشکاران به هنگام ورزش ممکن است این حد را رد کنند و تا بیشینه ضربان قلب پیش بروند

ریچارد ویل در زمینه سلامت و ورزش کتاب‌ها و مقالات مختلفی را منتشر کرده است. او سعی کرده است تا با روش‌های مختلف با مسئله چاقی مفرط در جوانان مقابله کند

.......................................................................................................................................................................................................................................................................

اثرات ورزش بر قلب و عروق

اگر بپذیریم که عقل سالم در بدن سالم است و یک فرد با عقل سالم می تواند فرد مفیدی به حال خود و اجتماع باشد، در آن صورت درمی یابیم که چرا جوامع پیشرفته سرمایه گذاری زیادی بر روی این امرخطیر یعنی ورزش می کنند. در متون تاریخی همواره از از ورزشکاران و پهلوانان بعنوان افرادی جسور و جوانمرد یاد می شود. امروزه اثرات مفید ورزش بر ساختار فرهنگی و اجتماعی یک جامعه بر هیچکس پوشیده نیست. اگر در جامعه ای فرهنگ ورزشی جایگاه مناسب خود را پیدا کند، افرادآن جامعه از سستی و کرختی رهایی می یابند و علاوه بر بالا رفتن نیروی کار، از صرف هزینه های گزاف درمان بیماریها کاسته می شود. چون در هنگام ورزش موادی بنام آندورفین در بدن زیاد می شود و دستگاه گردش خون اکسیژن را به تمام بافتهای بدن به مقدار کافی می رساند، یک ورزشکار همواره شاداب بوده و از نشاط کافی برخوردار است. بنابراین نیازی به مواد مخدر برای دستیابی به نشاط ندارد. از طرفی نشاط ورزشی یک نشاط پایداراست و روز بروز سلامتی و نیروی فرد را افزایش می دهد. اما سرخوشی از مواد مخدر یک سرخوشی کاذب وناپایدار بوده و به مرور نیروی فرد را تحلیل برده و او را به کام مرگ می فرستد. در سایه ورزش افراد اجتماع ، افرادی منطقی، منضبط ، با اخلاق و با گذشت خواهند شد. در هنگام ورزش همراه با سمومی که از طریق عرق کردن از بدن دفع می شوند ، پلیدیها و زشتی ها جای خود را به نشاط ، طراوت و انسانیت خواهند داد و یک روح آزاد پرورش خواهد یافت

.......................................................................................................................................................................................................................................................................

ورزش و ذخیره قلبی

بنا به تعریف ، ذخیره قلبی عبارت است از نیروی مصرف نشده قلب در حال استراحت ، برای رسانیدن اکسیژن به بافتهای بدن. مکانیزمهای ذخیره قلبی شامل تغییرات در : 1- تعداد ضربان قلب ، 2- حجم انقباضی و انبساطی ، 3- حجم ضربه ای ، 4- جذب اکسیژن توسط بافتهای بدن، می باشد. در یک انسان بالغ جوان ورزشکار در خلال ورزش سنگین، برون ده قلب ممکن است از حالت عادی که 6 لیتر در دقیقه است ، به 25 لیتر در دقیقه یا بیشتر برسد، مصرف اکسیژن از 250 میلی لیتر در دقیقه به 1500 میلی لیتر در دقیقه افزایش یابد، و ضربان قلب ممکن است از حالت عادی که 72 تا در دقیقه است به 180 تا در دقیقه افزایش یابد. افزایش نیاز بدن به اکسیژن، به منظور برآورده کردن نیازهای سوخت و ساز در خلال ورزش با افزایش چشمگیر برون ده قلب ( حجم ضربه ای × تعداد ضربان قلب ) و یا جذب بیشتر اکسیژن توسط بافتها از مویرگها برآورده می شود. در یک انسان بالغ جوان ورزشکار در حال استراحت، خون شریانی حاوی 18 میلی لیتراکسیژن در هر دسی لیتر خون و خون وریدی حاوی 14 میلی لیتراکسیژن در هر دسی لیتر خون می باشد. بنابراین اختلاف اکسیژن شریانی و وریدی در حال استراحت در حدود 4 میلی لیتر اکسیژن در هر دسی لیتر خون می باشد. در خلال ورزش ، افزایش در برون ده قلب حتی اگر به حداکثر مقدار ممکن هم برسد به آن اندازه کافی نیست که بتواند احتیاجات متابولیک بدن را برآورده نماید و مکانیزمی که در اینجا به کمک بدن می آید جذب زیاد اکسیژن توسط بافتها از مویرگها در خلال ورزش است که آنقدر اکسیژن را جذب می کند که اکسیژن وریدی بطور چشمگیری کم شده و اختلاف اکسیژن شریانی و وریدی در حال ورزش به 14 میلی لیتر اکسیژن در هر دسی لیتر خون می رسد

.......................................................................................................................................................................................................................................................................

واکنش قلب و عروق به ورزش

در هنگام ورزش جریان خون از پوست ، کلیه ها و احشاء به طرف ماهیچه های در حال فعالیت سرازیر شده ، مقاومت عروق محیطی کاهش می یابد و اختلاف فشار خون ماکزیمم و می نیمم زیاد شده و تعداد تنفس افزایش می یابد

.......................................................................................................................................................................................................................................................................

قلب ورزشی

یک گروه واکنش های فیزیولوژیک در افراد ورزشکار که به ورزشهای سخت و سنگین می پردازند ایجاد می شود. کاهش تعداد ضربان قلب یکی از مشخصات برجسته این افراد است و بزرگ شدن هر دو بطن قلب در عکس ساده قفسه سینه این افراد به وضوح دیده می شود. این بزرگی قلب که در یک فرد غیر ورزشکار ، غیر طبیعی در نظر گرفته می شود، در افراد ورزشکار نباید اشتباها به عنوان یک بیماری قلب در نظر گرفته شود

.......................................................................................................................................................................................................................................................................

فیزیولوژی قلب ورزشی

بزرگی و گشادی قلب از مشخصات برجسته ورزشکاران سخت کوش است. بزرگی و گشادی قلب در ورزشکاران سخت کوش توانایی پمپ کردن قلب را بالا برده و رها شدن اکسیژن در بافتها را چه در هنگام استراحت و چه در هنگام فعالیت افزایش می دهد ، که همه اینها بخاطر بالا رفتن حجم ضربه ای قلب می باشد. افزایش در زمان پر شدن یعنی هنگام انبساط قلب ایجاد می شود. کل مقدار هموگلوبین و حجم خون ورزشکاران سخت کوش هم افزایش می یابد که باعث می شود انتقال اکسیژن به بافتها ساده تر انجام گیرد. تعداد ضربان قلب چه درحال استراحت و چه در ورزشهای سبک در ورزشکاران سخت کوش به طور واضحی کم است. اگر چه افزایش حجم بطنی باعث افزایش کار ضربه ای بطن چپ می شود، اما کم بودن تعداد ضربان قلب باعث به هدر نرفتن اکسیژن شده ومصرف اکسیژن توسط عضله قلب کاهش می یابد واین امر کاملا به نفع قلب می باشد. اگر ورزش سخت در زندگی فرد ادامه پیدا نکند، بزرگی قلب و کم بودن ضربان قلب که از مشخصات این افراد است بتدریج از بین می رود. یک فرد غیر ورزشکار برون ده قلب خود را در موقع فعالیت در درجه اول با افزایش تعداد ضربان قلب بالا می برد ، اما فرد ورزشکارسخت کوش این عمل را با بالا بردن حجم ضربه ای انجام می دهد. فشارهای داخل قلبی را اگر در افراد ورزشکار سخت کوش اندازه گیری کنیم طبیعی است. همچنین فشار داخل حفره های قلب و ریه و عروق محیطی بطور طبیعی به فعالیت پاسخ می دهند

.......................................................................................................................................................................................................................................................................

جنبه های پزشکی

کم شدن تعداد ضربان قلب گاهی اوقات با بی نظمی از علائم مشخصه قلب ورزشی است. بی نظمی های دهلیزی و بطنی وتغییرات ( اس ـ تی ) ممکن است در نوار قلب مشهود باشد. این بی نظمی ها به طور واضحی بدون علامت هستند و زمانی که ضربان قلب بالا می رود این بی نظمی ها محو می شوند . ولتاژ امواج ( کیو ـ آر ـ اس ) و ( تی ) در نوار قلب افزایش می یابد و اغلب یک موج ( یو ) برجسته وجود دارد که حتما مربوط به کم شدن تعداد ضربان قلب است. فشار خون در افراد ورزشکار با افراد عادی فرق چندانی ندارد. صدای سوم قلب در ورزشکاران شایع است. یک صدای اضافی در لبه چپ جناق سینه و صدای چهارم قلب هم ممکن است شنیده شود. در عکس ساده قفسه سینه قلب بزرگ است. در اکو کاردیو گرافی ابعاد حفره بطن چپ و ضخامت دیواره آن افزایش نشان می دهد. شواهدی وجود ندارد که نشان دهد فعالیت فیزیکی بسیار شدید در یک فرد با قلب سالم تاثیر سوء داشته باشد، اما مرگ ناگهانی چه در موقع استراحت و چه در موقع فعالیت گاه گاهی در یک ورزشکار به ظاهر سالم و جوان اتفاق افتاده که حتما بخاطر بی نظمی قلبی است. این مرگ ناگهانی در ورزشکاران اکثرا علتهای دیگری دارد. مثلا ممکن است بخاطر تصلب شرائین نهفته، بیماریهای التهابی قلب یا ناراحتی های نهفته مادرزادی قلب باشد. مرگ ناگهانی در یک ورزشکار با قلب سالم بعید بنظر می رسد

.......................................................................................................................................................................................................................................................................

تاثیر فعالیت های فیزیکی بر بیماریهای قلبی

مطالعه رابطه بین شیوع بیماریهای کم خونی قلب با فعالیت فیزیکی بسیار مشکل است ، زیرا متغیرهای زیادی در این رابطه وجود دارد. مطالعات نشان می دهد که هر چقدر یکجا نشینی کمتر باشد ، احتمال مرگ ناگهانی کمتر است. چگونه فعالیت فیزیکی ممکن است مرگ در اثر کم خونی قلب را کاهش دهد و یا احتمال تصلب شرائین را کم کند ، مکانیزم دقیق آن هنوز کاملا مشخص نیست. فقط می دانیم که ورزش باعث مصرف کالری شده و چربی خون را کاهش می دهد. افزایش چربی مرغوب خون یعنی ( اچ – دی – ال ) با ورزش که باعث جلوگیری از سکته قلبی می شود ، هنوز یک معما است، اما مطالعات در یک موضوع متفق القولند و آن اینکه فعالیت فیزیکی مستمر و مرتب یک عامل مهم در پیشگیری از بیماریهای قلبی است